File:New Turkic alphabets.svg

Original file(SVG file, nominally 595 × 1,559 pixels, file size: 158 KB)

Description
Deutsch: Dieses Bild zeigt verschiedene lateinisch-basierte Alphabete (sogenanntes "Einheitliches Alphabet") der Turkvölker in den frühen 1920er Jahren bis zu deren Ablösung durch russisch-basierte Kyrillalphabete ab 1938/40. Daneben werden einige moderne turkvölkische Alphabete (sogenannte "neue türkische Alphabete") angeführt, die sich vom modernen Lateinalphabet der Türkei ableiten.
Mehr siehe hier.
Sonderzeichen: Ə, Ƣ (Gha), Ɵ (kein großes Theta!), Ƶ, Ƅ (kein kleines b!), Ŋ, Ƴ
Date
Source Own work, see below for XeLaTeX source code.
Author Postmann Michael, SVG by Brian Ammon
Permission
(Reusing this file)
Public domain This work has been released into the public domain by its author, Brian Ammon. This applies worldwide.

In some countries this may not be legally possible; if so:
Brian Ammon grants anyone the right to use this work for any purpose, without any conditions, unless such conditions are required by law.

Other versions File:New_Turkic_alphabets.jpg

Wikitext replacement

Examples of different Latin-based latin alphabets of the today’s turkic peoples in the time interval 1922–1940

“Jeni Jol” (new way)
The Latin-based output alphabet for turkic the peoples in the Russian Empire (Azerbaijan, 1922–1929):
Aa Bb Cc Çç Dd Ee Əə Ff Gg Ƣƣ Hh Xx İi Jj Kk Qq Ll Mm Nn Oo Ɵɵ Pp Rr Ss Şş Tt Uu Yy Vv Zz Ƶƶ Ƅƅ
“Caññı Karaçaj-Malqar Elible” (new Karachay-malkar alphabet)
Advancement of the above alphabet for the peoples of the Caucasus area for the time of 1924 to 1940:
Aa Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Ƣƣ Hh Xx İi Jj Kk Ll Mm Nn Ŋŋ Oo Œœ Pp Qq Rr Ss Šš Tt Uu Vv Xx Yy Zz Ƶƶ Ƅƅ
“Caññı Malxar Alifbi” (new malkar [balkar] alphabet)
Advancement of the above alphabet for the linguistic characteristics of the balkar language for the time of 1924 to 1940:
Aa Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Ƣƣ Hh Xx İi Jj Kk Qq Ll Mm Nn Ŋŋ Oo Ɵɵ Pp Qq Rr Ss Šš Tt Uu Vv Yy Zz Ƅƅ
“Birleşik Türk Əlifbası” (uniform Turkish alphabet)
The basic alphabet of the non-slavic peoples of Russia (Azerbaijan style, 1929–1939):
Aa Bb Cc Çç Dd Ee Əə Ff Gg Ƣƣ Hh Xx İi Jj Kk Qq Ll Mm Nn Oo Ɵɵ Pp Rr Ss Şş Tt Uu Yy Vv Zz Ƅƅ
“Jañalif” (new alphabet)
Tatar latin alphabet on the basis of the uniform Turkish alphabet for the time of 1929 to 1939:
Aa Bb Cc Çç Dd Ee Əə Ff Gg Ƣƣ Hh Xx İi Jj Kk Qq Ll Mm Nn Ŋŋ Oo Ɵɵ Pp Rr Ss Şş Tt Uu Ƴƴ Vv Ww Zz Ƅƅ

Different examples of modern latin alphabets of the turkic peoples since the collapse of the Soviet Union (since 1991 until today)

Azerbaijan
First version of the “Yeni Türk Älifbası” (new Turkish alphabet) from 1991 to 1992:
Aa Ää Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Ğğ Hh Xx Iı İi Kk Qq Ll Mm Nn Oo Öö Pp Rr Ss Şş Tt Uu Üü Vv Yy Zz
Tatarstan
The modern “Yañi Tatar Älifbası” (new tatar alphabet) since 2002:
Aa Ää1 Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Ğğ Hh Xx Iı İi Íí Jj Kk Qq Ll Mm Nn Ññ Oo Öö Pp Rr Ss Şş Tt Uu Üü Vv Ww Yy Zz
1 The letters “Ää” were officially introduced in 2002; between 2001 and 2002, the sound was represented by “Əə”.
Bashkortostan
The modern “Yañi Başqırt Əlifbası” (new bashkir alphabet) since 2002, which was developed further from the Tatar alphabet:
Aa Bb Cc Çç Dd Ee Əə Ff Gg Ğğ Hh Xx Iı İi Íí Jj Kk Qq Ll Mm Nn Ññ Oo Öö Pp Rr Ss Şş Tt Uu Üü Vv Ww Yy Zz Źź

Some writing examples of the different alphabets on the basis of the “Universal Declaration of Human Rights”

Azerbaijan (1922)
Butun insanlar ləƶaqət və huqyqlarƅna gɵrə azad və bərabər doƣylyrlar. Onarƅn şuyralrƅ və vicdanlarƅ var və bir-birlərinə mubasibətdə qardaşlƅq rynhynda davranmalƅdƅrlar.
Azerbaijan (1929)
Butun insanlar ləjaqət və huqyqlarƅna gɵrə azad və bərabər doƣylyrlar. Onarƅn şuyralrƅ və vicdanlarƅ var və bir-birlərinə mubasibətdə qardaşlƅq rynhynda davranmalƅdƅrlar.
Tatarstan (1929)
Barlƅq keşelər də azat həm ƴz abrujlarƅ həm xoquqlarƅ jaƣinnan tiŋ bulƅn tualar. Alaraƣa aqƅl həm woclai birelgən həm ber-bersenə qarata tuƣanarça monəsəbəttə bulƅrƣa tieşlər.
Turkey (since 1928)
Bütün insanlar hür, hysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar Akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler.
Chinese East Turkistan (1969–1980)
Hemme adem zanidinla erkin, izzet-hörmet we hoquqta bapbarawer bolup tughulghan. Ular eqilge we wijdañğa ige hemde bir-birige qərubdasgkuq munasiwitige xas roh bilen muamile qilishi kərek.
Azerbaijan (1991)
Bütün insanlar läyaqät vä hüquqlarına göre azad bärabär doğulurlar Onarın şüuralrı vä vicdanları var vä bir-birlärinä mübasibätdä qardaşlıq runhunda davranmalıdırlar.
Azerbaijan (1992)
Bütün insanlar ləyaqət və hüquqlarına göre azad bərabər doğulurlar Onarın şüuralrı və vicdanları var və bir-birlərinə mübasibətdə qardaşlıq runhunda davranmalıdırlar.
Uzbekistan (1997)
Barcha odamlar ozod xamda teng qadr-qimmat va huquqli boʻlib tugʻiladilar. Insonlarga aql va vijdon berilgan va uluar bir-birlariga birodarlarcha munosabatda boʻlishlari lozim.
Tatarstan (2002)
Barlıq keşelär dä azat häm üz abruyları häm xoquqları yağınnan tiñ bulıp tualar. Alarğa aqıl häm woclaí birelgän häm ber-bersenä qarata tuğanarça monäsäbättä bulırğa tieşlär.
Kazakhstan (2005)
Barlıq adamdar tumısınan azat ğäne qadir-qasieti men kuqıqtarı teñ bolıp düniege keledi. Adamdarğa aqıl-parasat, ar-oğdan berilgen, sondiqtan olar bir-birimen tuıstıq, bauımaldıq qarım-qatınas ğasauları tïis.

XeLaTeX source code

%!TEX TS-program = xelatex
%!TEX encoding = UTF-8 Unicode

\documentclass[12pt,a4paper]{scrartcl}
\usepackage{geometry}
\geometry{a4paper}

\usepackage{fontspec,xltxtra,xunicode}
\defaultfontfeatures{Mapping=tex-text}
\setromanfont[Mapping=tex-text]{Linux Libertine O}
\setsansfont[Scale=MatchLowercase,Mapping=tex-text]{Linux Biolinum O}

\begin{document}

\begin{flushleft}

\subsubsection*{Examples of different Latin-based latin alphabets of the today's turkic peoples in the time interval 1922--1940}

\paragraph{“Jeni Jol” (new way)}
The Latin-based output alphabet for turkic the peoples in the Russian Empire (Azerbaijan, 1922--1929):\newline
{\Large Aa Bb Cc Çç Dd Ee Əə Ff Gg Ƣƣ Hh Xx İi Jj Kk Qq Ll Mm Nn Oo Ɵɵ Pp Rr Ss Şş Tt Uu Yy Vv Zz Ƶƶ Ƅƅ}

\paragraph{“Caññı Karaçaj-Malqar Elible” (new Karachay-malkar alphabet)}
Advancement of the above alphabet for the peoples of the Caucasus area for the time of 1924 to 1940:\newline
{\Large Aa Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Ƣƣ Hh Xx İi Jj Kk Ll Mm Nn Ŋŋ Oo Œœ Pp Qq Rr Ss Šš Tt Uu Vv Xx Yy Zz Ƶƶ Ƅƅ}

\paragraph{“Caññı Malxar Alifbi” (new malkar [balkar] alphabet)}
Advancement of the above alphabet for the linguistic characteristics of the balkar language for the time of 1924 to 1940:\newline
{\Large Aa Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Ƣƣ Hh Xx İi Jj Kk Qq Ll Mm Nn Ŋŋ Oo Ɵɵ Pp Qq Rr Ss Šš Tt Uu Vv Yy Zz Ƅƅ}

\paragraph{“Birleşik Türk Əlifbası” (uniform Turkish alphabet)}
The basic alphabet of the non-slavic peoples of Russia (Azerbaijan style, 1929--1939):\newline
{\Large Aa Bb Cc Çç Dd Ee Əə Ff Gg Ƣƣ Hh Xx İi Jj Kk Qq Ll Mm Nn Oo Ɵɵ Pp Rr Ss Şş Tt Uu Yy Vv Zz Ƅƅ}

\paragraph{“Jañalif” (new alphabet)}
Tatar latin alphabet on the basis of the uniform Turkish alphabet for the time of 1929 to 1939:\newline
{\Large Aa Bb Cc Çç Dd Ee Əə Ff Gg Ƣƣ Hh Xx İi Jj Kk Qq Ll Mm Nn Ŋŋ Oo Ɵɵ Pp Rr Ss Şş Tt Uu Ƴƴ Vv Ww Zz Ƅƅ}

\subsubsection*{Different examples of modern latin alphabets of the turkic peoples since the collapse of the Soviet Union (since 1991 until today)}

\paragraph{Azerbaijan}
First version of the “Yeni Türk Älifbası” (new Turkish alphabet) from 1991 to 1992:\newline
{\Large Aa Ää Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Ğğ Hh Xx Iı İi Kk Qq Ll Mm Nn Oo Öö Pp Rr Ss Şş Tt Uu Üü Vv Yy Zz}

\paragraph{Tatarstan}
The modern “Yañi Tatar Älifbası” (new tatar alphabet) since 2002:\newline
{\Large Aa Ää{\addfontfeature{VerticalPosition=Superior} 1} Bb Cc Çç Dd Ee Ff Gg Ğğ Hh Xx Iı İi Íí Jj Kk Qq Ll Mm Nn Ññ Oo Öö Pp Rr Ss Şş Tt Uu Üü Vv Ww Yy Zz}\vspace{0.5\baselineskip}

{\footnotesize \noindent{\addfontfeature{VerticalPosition=Superior} 1}The letters “Ää” were officially introduced in 2002; between 2001 and 2002, the sound was represented by “Əə”.}

\paragraph{Bashkortostan}
The modern “Yañi Başqırt Əlifbası” (new bashkir alphabet) since 2002, which was developed further from the Tatar alphabet:\newline
{\Large Aa Bb Cc Çç Dd Ee Əə Ff Gg Ğğ Hh Xx Iı İi Íí Jj Kk Qq Ll Mm Nn Ññ Oo Öö Pp Rr Ss Şş Tt Uu Üü Vv Ww Yy Zz Źź}

\subsubsection*{Some writing examples of the different alphabets on the basis of the “Universal Declaration of Human Rights”}

\paragraph{Azerbaijan (1922)}
Butun insanlar ləƶaqət və huqyqlarƅna gɵrə azad və bərabər doƣylyrlar. Onarƅn şuyralrƅ və vicdanlarƅ var və bir-birlərinə mubasibətdə qardaşlƅq rynhynda davranmalƅdƅrlar.

\paragraph{Azerbaijan (1929)}
Butun insanlar ləjaqət və huqyqlarƅna gɵrə azad və bərabər doƣylyrlar. Onarƅn şuyralrƅ və vicdanlarƅ var və bir-birlərinə mubasibətdə qardaşlƅq rynhynda davranmalƅdƅrlar.

\paragraph{Tatarstan (1929)}
Barlƅq keşelər də azat həm ƴz abrujlarƅ həm xoquqlarƅ jaƣinnan tiŋ bulƅn tualar. Alaraƣa aqƅl həm woclai birelgən həm ber-bersenə qarata tuƣanarça monəsəbəttə bulƅrƣa tieşlər.

\paragraph{Turkey (since 1928)}
Bütün insanlar hür, hysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar Akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler.

\paragraph{Chinese East Turkistan (1969--1980)}
Hemme adem zanidinla erkin, izzet-hörmet we hoquqta bapbarawer bolup tughulghan. Ular eqilge we wijdañğa ige hemde bir-birige qərubdasgkuq munasiwitige xas roh bilen muamile qilishi kərek.

\paragraph{Azerbaijan (1991)}
Bütün insanlar läyaqät vä hüquqlarına göre azad bärabär doğulurlar Onarın şüuralrı vä vicdanları var vä bir-birlärinä mübasibätdä qardaşlıq runhunda davranmalıdırlar.

\paragraph{Azerbaijan (1992)}
Bütün insanlar ləyaqət və hüquqlarına göre azad bərabər doğulurlar Onarın şüuralrı və vicdanları var və bir-birlərinə mübasibətdə qardaşlıq runhunda davranmalıdırlar.

\paragraph{Uzbekistan (1997)}
Barcha odamlar ozod xamda teng qadr-qimmat va huquqli boʻlib tugʻiladilar. Insonlarga aql va vijdon berilgan va uluar bir-birlariga birodarlarcha munosabatda boʻlishlari lozim.

\paragraph{Tatarstan (2002)}
Barlıq keşelär dä azat häm üz abruyları häm xoquqları yağınnan tiñ bulıp tualar. Alarğa aqıl häm woclaí birelgän häm ber-bersenä qarata tuğanarça monäsäbättä bulırğa tieşlär.

\paragraph{Kazakhstan (2005)}
Barlıq adamdar tumısınan azat ğäne qadir-qasieti men kuqıqtarı teñ bolıp düniege keledi. Adamdarğa aqıl-parasat, ar-oğdan berilgen, sondiqtan olar bir-birimen tuıstıq, bauımaldıq qarım-qatınas ğasauları tïis.

\end{flushleft}

\end{document}

Captions

Add a one-line explanation of what this file represents

Items portrayed in this file

depicts

24 May 2012

File history

Click on a date/time to view the file as it appeared at that time.

Date/TimeThumbnailDimensionsUserComment
current14:24, 24 May 2012Thumbnail for version as of 14:24, 24 May 2012595 × 1,559 (158 KB)Brian Ammon{{Information |Description ={{de|1=Dieses Bild zeigt verschiedene lateinisch-basierte Alphabete (sogenanntes "Einheitliches Alphabet") der Turkvölker in den frühen 1920er Jahren bis zu deren Ablösung durch russisch-basierte Kyrillaphabete ab 1938...
No pages on the English Wikipedia use this file (pages on other projects are not listed).

Global file usage

The following other wikis use this file: